بلومبرگ به نقل از مورگان استنلی گزارش داد ذخایر نفت جهان طی کمتر از دو ماه، روزانه حدود ۴.۸ میلیون بشکه کاهش یافته که یکی از شدیدترین افتهای ثبتشده در سالهای اخیر محسوب میشود.
رئیسجمهور انگیزه دشمن از هدف قراردادن زیرساختها و انجام محاصره را ایجاد نارضایتی میان مردم دانست و گفت: دشمن برنامه دارد که رضایت امروز مردم را به نارضایتی بدل کند، و ما برای مقابله با نقشه دشمن باید اجازه ندهیم که زمینه نارضایتی مردم ایجاد شود.
تنگه هرمز شاهراه انتقال بخش قابل توجهی از انرژی جهان محسوب میشود، اکنون صحنه تقابل دو رویکرد متفاوت در فهم «آزادی کشتیرانی» و «الزامات امنیتی» است.
ؤبه گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا ۴۰ روز تنش نظامی را بامداد ۱۹ فروردین ماه درحالی به پایان رساندند که دولت پاکستان در حال تدارک آغاز مذاکراتی برای رسیدن به صلحی پایدار بود. توقف جنگ از سوی ایران در حالی مورد پذیرش قرار گرفت که تهران تاکید داشت این توقف باید راهی برای رسیدن به یک توقف دائم جنگ علیه ایران و تامین حقوق کشور باشد و از این رو حضور در مذاکرات پاکستان را پذیرفت. هیات ایرانی شامگاه جمعه ۲۱ فروردین تهران را به مقصد پاکستان ترک کرد که ریاست این هیات بر عهده «محمدباقر قالیباف» رئیس مجلس بود و «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه، «کاظم غریب آبادی» معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه، «علیاکبر احمدیان» عضو شورای دفاع، «علی باقریکنی» عضو شورای روابط خارجی، «ناصر همتی» رئیس کل بانک مرکزی و شمار دیگری از مقامات و نمایندگان مجلس در پرواز میناب ۱۶۸ حضور داشتند. هیات ایرانی بامداد شنبه ۲۲ فروردین وارد فرودگاه اسلامآباد شدند و مورد استقبال گرم مقامات پاکستان از ژنرال «عاصم منیر» فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح تا «محمد اسحاقدار» معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه این کشور به هیات ایرانی خوشآمد گفتند. آنچه در پاکستان گذشت قالیباف در فرودگاه اسلامآباد درباره این مذاکرات تصریح کرد که تهران با حسن نیت اما بدون اعتماد به آمریکا وارد گفتوگو شده و تجربه مذاکره با آمریکاییها همواره با شکست و پیمانشکنی روبرو شده است. اسحاقدار وزیر خارجه پاکستان هم تاکید کرد که کشورش مصمم به تسهیل دستیابی به راهکار بادوام برای پایان جنگ است و ابراز امیدواری کرد که طرفین مذاکرات به طور سازنده تعامل داشته باشند. گفتوگوهای مقامات ایران و پاکستان از همان بدو ورود و در دیدار با ژنرال منیر فرمانده پاکستان آغاز شد و هیات ایرانی دیدگاهها و نقطه نظرات خود را برای انتقال به طرف آمریکایی با مقامات پاکستان در میان گذاشتند. هیات آمریکایی به ریاست «جیدی ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا هم به همراه «استیو ویتکاف» و «جرد کوشنر» نماینده ترامپ در خاورمیانه و داماد رئیسجمهور، تیمهای فنی، کارشناسی و البته امنیتی صبح شنبه وارد پاکستان شدند. ماراتن اصلی مذاکرات اما صبح روز شنبه در هتل سارینا اسلامآباد آغاز شد؛ جایی که رئیس مجلس ایران با «شهباز شریف» نخستوزیر پاکستان دیدار و درباره روند، جزییات و دیدگاههای تهران به گفتوگو پرداخت. قالیباف همچنین دیداری هم با همتای پاکستانی خود داشت. آنچه در پاکستان گذشت شریف پس از گفتوگو با هیات ایرانی، مذاکرات خود با ونس را ظهر شنبه در حالی آغاز که خبرهای ضدونقیض از آزادسازی داراییهای ایران از سوی آمریکا منتشر میشد. بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه پیش از آغاز رسمی مذاکرات محور اصلی گفتوگوهای هیات ایرانی با مقامات پاکستان را همان طرح ۱۰ مادهای دانست و با اشاره به اینکه ما در یک برهه خاص از تاریخ ایران مشغول مبارزه دیپلماتیک هستیم، گفت: دیپلماسی الان برای ما ادامه دفاع و جنگ بوده و یک مبارزه نفس گیر در عرصه دیپلماسی در جریان است. مذاکرات رسمی و مستقیم ایران و آمریکا با حضور مقامات پاکستان بعداز ظهر شنبه آغار شد و قالیباف و عراقچی و باقریکنی به نمایندگی از ایران و ونس، کوشنر و ویتکاف به نمایندگی از آمریکا پشت درهای بسته هتل سارینای اسلامآباد یکی از مهمترین و در عینحال سطحبالاترین گفتوگوهای ایران و آمریکا در ۴۷ سال گذشته را آغاز کردند. در حالی که کمتر کسی تصور میکرد این گفتوها بیش از ۲۰ ساعت به طول بیانجامد. «کاظم غریبآبادی» معاون حقوقی وزیر امور خارجه هم در حاشیه مذاکرات ایران و آمریکا با تأکید بر تفاوتهای اساسی این دور از گفتوگوها نسبت به گذشته، از آمادگی کامل جمهوری اسلامی ایران برای همه سناریوها و حضور در مذاکرات با دست برتر خبر داد و گفت: کنترل و حاکمیت موثر ایران بر تنگه هرمز بهعنوان یک ابزار کلیدی، نقش مهمی در کشاندن طرف مقابل به میز مذاکره داشته است؛ هرچند عوامل دیگری نیز در این زمینه موثر بودهاند، اما این دو مولفه از برجستگی بیشتری برخوردارند. گفتوگوهای سه و دوجانبه، تبادل پیامهای مکتوب، تماس و مشورت با پایتختها، شام کاری، تنفسهای کوتاه و تداوم مذاکرات و در نهایت پایان آن در ساعت ۳ صبح بامداد امروز، مهمترین رویدادهای خبری شده از این ماراتن بود و در پایان، مسیر این توافق با خواستههای مطرح شده از سوی آمریکا با چالشهای بسیاری روبرو شد و این دور از مذاکرات بدون نتیجه مطلوب دو طرف و رسیدن به چارچوبی به پایان رسید. بقائی پس از پایان مذاکرات و در گزارشی درباره آن نوشت: در ۲۴ ساعت گذشته در مورد ابعاد مختلف موضوعات اصلی مذاکره شامل تنگه هرمز، موضوع هستهای، غرامت جنگ، رفع تحریمها و خاتمه کامل جنگ علیه ایران و در منطقه گفتگو شد. موفقیت این فرآیند دیپلماتیک منوط به جدیت و حسن نیت طرف مقابل و خودداری از زیادهخواهی و خواستههای غیرقانونی، و پذیرش حقوق حقه و منافع مشروع ایران است. سخنگوی وزارت امور خارجه، مذاکرات اسلام آباد (حدود ۲۴ ساعت ممتد) را طولانیترین مذاکره بین ایران و آمریکا طی یک سال اخیر توصیف کرد و گفت: در مذاکرات اسلام آباد موضوعات و شرایط بسیار پیچیده ای از جمله تنگه هرمز و منطقه اضافه شد، طبیعی بود که نمیشود انتظار داشت این موضوعات در حدود ۲۴ ساعت مذاکره حل شود. در این دوره از مذاکرات دو طرف در برخی زمینه ها به توافقات دست یافتند و در برخی زمینه ها از جمله تنگه هرمز و مسائل منطقهای تفاوت و فاصله دیدگاه وجود داشت. بقائی با بیان اینکه این مذاکرات بعد از ۴۰ روز جنگ و چند روز آتش بس نه در فضای بی اعتمادی بلکه در فضای بدگمانی برگزار شد، گفت: آمریکا با مشارکت رژیم اسرائیل طی ۹ ماه دو بار مرتکب تجاوز شده است. وی در پاسخ به این که آیا دیپلماسی به پایان رسید، گفت: دیپلماسی هرگز به پایان نمی رسد دستگاه دیپلماسی ابزاری برای تامین ، صیانت و حفظ منافع ملی است و رایزنی ها بین ایران ، پاکستان و کشورها دوست و همسایه دامه خواهد داشت. ونس هم در پایان این دور از گفتوگوها ضمن تکرار ادعاهای آمریکا گفت: ما اکنون ۲۱ ساعت است که مشغول کار هستیم و بحثهای ماهوی متعددی با ایرانیها داشتهایم. این خبر خوب است. اما خبر بد این است که ما به توافق نرسیدهایم و فکر میکنم این برای ایران خبر بسیار بدتری است تا برای ایالات متحده. بنابراین، ما بدون دستیابی به توافق به ایالات متحده بازمیگردیم. ما خطوط قرمز خود را کاملاً روشن کردهایم؛ مواردی که حاضر بودیم در آنها با آنها کنار بیاییم و مواردی که به هیچ وجه حاضر به کوتاه آمدن نبودیم. ما این موضوع را تا حد ممکن شفاف بیان کردیم و آنها ترجیح دادند شرایط ما را نپذیرند. ما از اینجا میرویم، اما با یک پیشنهاد بسیار ساده از اینجا میرویم؛ تفاهمنامهای که «آخرین و بهترین پیشنهاد» ماست. باید ببینیم آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا خیر.» آنچه در پاکستان گذشت قالیباف در پایان این دور از مذاکرات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: همکاران من در هیئت ایرانی میناب ۱۶۸ ابتکارات رو به جلویی مطرح کردند ولی طرف مقابل در نهایت نتوانست در این دور از مذاکرات اعتماد هیئت ایرانی را جلب کند. آمریکا منطق و اصول ما را درک کرد و حالا وقت آن است تا تصمیم بگیرد که آیا می تواند اعتماد ما را جلب کند یا نه؟ تحولات روزهای آینده و تصمیمات رئیسجمهور آمریکا درباره پایبندی به دیپلماسی و آتشبس نشان خواهد داد که آمریکا در مسیر پایان دادن به این نزاع نظامی انتخابی، مصالح خود را در نظر خواهد گرفت یا آنچه مورد تایید و راستای منافع «بنیامین نتانیاهو» است. برههای تاریخی هم برای ونس، معاون جوان ترامپ در پیش است تا مشخص کند چه میزان به تجربههای اخذ شده از جنگ بها خواهد داد.
رئیسجمهور گفت: کشورهای اسلامی به دشمنان اجازه تفرقهافکنی و شعلهورکردن آتش جنگ را ندهند.
رویترز در گزارشی عنوان کرد که ادامه بحران انرژی میتواند به یک نقطهضعف سیاسی برای ترامپ تبدیل شود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش فصلی خود که رونوشتی از آن در رسانهها درز یافته است، مدعی شد که به دلیل دسترسی نداشتن به هر ۴ تاسیسات غنیسازی اورانیوم اعلامشده در ایران نمی تواند تایید کند که فرایند غنیسازی در ایران به کلی به تعلیق درآمده است.
میز مذاکراتی ایران و آمریکا یکی از جدیترین روزهای خود را در ژنو گذراند و طرفین برای رسیدن به چارچوبی فنی، بر ادامه مذاکرات در سطح فنی و کارشناسی در وین و با همراهی آژانس بینالمللی انرژی اتمی توافق کردند. با این حال به نظر میرسد تناقض در مواضع، آفت مذاکراتی تیم آمریکا شده که میتواند تفاهم به دست آمده در ژنو را قربانی ادراک اشتباه در واشنگتن سازد.
معاون اول رئیس جمهور بر اجرای طرح ۲۰ هزار مگاوات نیروگاههای اتمی به عنوان یک ضرورت و واقعیت انکارناپذیر تاکید کرد و گفت: کاربردهای غیرصلحآمیز هستهای در قاموس نظام جمهوری اسلامی ایران نیست.
رئیسجمهور توصیه اکید رهبر معظم انقلاب اسلامی برای صرفهجویی در مصرف انرژی و نیرو را پشتوانهای ارزشمند برای تلاشهای دولت و دستگاههای دیگر در مسیر مدیریت بهینه مصرف عنوان کرد.