لاریجانی فیلسوفِ میدان سیاست؛ بازخوانی آرمان‌های شهید لاریجانی از زبان یکی از یارانش

به گزارش عاشورا نیوز به نقل از خبرگزاری ایرنا، از پرواز «بنده خدا» ۴۰ روز گذشت، مردی که در بیشتر متون کتبی‌اش نام خود را این گونه ذکر می‌کرد علی لاریجانی «بنده خدا» قبل از شهادتش دستیار رسانه اش از وی پرسید: «دکتر، اگر شهید شدید، متن را با چه شروع کنم؟» لبخند معروفش را زد و گفت که بنویس: "بنده‌ خدا، به خدا پیوست"

لاریجانی صدای عزت ایران بود، شهیدی که تا لحظه آخر برای وطن زیست و برای وطن رفت، نام شهید علی لاریجانی برای بسیاری تنها نام یک سیاستمدار نیست، بلکه یادآور لحظه‌هایی است که در آن‌ها صدایی آرام اما استوار از عزت ایران سخن می‌گفت، امروز آنچه از او باقی مانده فقط مسئولیت‌ها و سمت‌ها نیست. بیشتر از هر چیز، تصویر مردی است که در لحظه‌های دشوار تلاش می‌کرد ایران مقتدر و با صلابت باشد.

لاریجانی مردی بود که در هیاهوی سیاست، تلاش می‌کرد قامت ایران خم نشود و آرامشی خاصی پشت چهره سیاست داشت، شهید دکتر علی لاریجانی جزو کسانی بود که از بالاترین سطح انسجام ذهنی، پختگی، بلوغ سیاسی و تسلط کم‌نظیر بر مسائل سیاست داخلی و خارجی برخوردار بود و از شهادت هراسی نداشت به طوری که در واکنش به تعیین جایزه برای به شهادت رساندنش توسط آمریکای خونخوار و اسرائیل جنایتکار در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: قال الإمام الحسین علیه السلام: «إنی لا أری الموتَ إلا سعادةً، ولا الحیاةَ مع الظالمین إلا بَرَماً» امام حسین علیه‌السلام فرمودند: «من مرگ را جز سعادت نمی‌بینم و زندگی با ستمگران را جز ملال و خواری نمی‌دانم.»

در راستای تبیین ابعاد شخصیتی این شهید و تاثیر وی در تحولات اخیر کشور با بهروز نعمتی مشاور اجرایی وزیر نفت، نماینده ادوار مجلس و از یاران نزدیک شهید علی لاریجانی گفت‌وگو کرده‌ایم، در ادامه مشروح این گفت وگو را می خوانید.

صدای عاقلِ مذاکرات و همراه همیشگی مردم

شهید علی لاریجانی در طول عمر سیاسی خود خصوصا در جنگ های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نقش اساسی در کشور داشته اند، در مورد نقش وی در صحنه سیاست کشور نظرتان را بفرمایید؟

شهید علی لاریجانی اولاً یک فیلسوفِ تمام‌عیار و انسانی بسیار فکور و عاقل بودند و در مقاطع مختلف هم مسئولیت‌های متعددی در نظام بر عهده داشتند؛ چه زمانی که در سپاه مسئولیت داشتند، چه زمانی که وزیر ارشاد بودند، چه بعد از آن در صدا و سیما، در مجلس، و بعد هم دو دوره در جایگاه دبیر شورای عالی امنیت ملی، وی یک فرد تاثیر گذار و اثربخش بود و جزو عقلایی بودند که با حسنِ تدبیری که همیشه نسبت به مسائل سخت داشت، خوب تدبیر و چاره‌جویی و راه‌گشایی می‌کرد.

در جنگ ۴۰ روزه، وی پا به پای مردم در صحنه بودند و در واقع پا به پای رزمندگان و عزیزان ما در میدان، در کنار این عزیزان حضور داشتند. من دو سه روز قبل از شهادت، توفیق داشتم ملاقات کوتاهی با وی داشته باشم به او گفتم که شما چرا در راهپیمایی روز قدس به صورت علنی حضور پیدا کردید. وی خیلی تند با ما برخورد و بیان کرد: این حرفی که تو می‌زنی یعنی چه؟ یعنی این‌که من صحنه را خالی کنم؟ گفتم نه، بالاخره شرایط و اقتضائاتِ امنیتی شاید اجازه ندهد. گفتند: نه، اتفاقاً من باید در کنار مردم باشم.

وی بیان کرد: «شهادت آرزوی ماست و إن‌شاءالله شهید خواهیم شد.» و نهایتا هم به این آرزوی دیرینه خود رسید، بدون تعارف ما فردی با چنین تفکر و دیدگاهی کم داریم. البته دوستان بزرگوار دیگری هم هستند که زحمت می‌کشند و تلاش می‌کنند، اما به‌جِِد جای آقای دکتر لاریجانی در این مقطع و در مقاطع مختلف خالی است. امروز به‌ویژه جای آقای لاریجانی در مذاکرات خالی است؛ یعنی کسی که می‌توانست نواندیشیِ همراه با تدبیر داشته باشد و در واقع کمرِ مذاکرات را محکم بگیرد.

من تجربیات خیلی خوبی دارم از مذاکرات مختلفی که وی در دوران تصدی در مجلس به کشورهای دیگر می رفتند دارم، انصافاً من دیدم که چه قدر مسلط، موضوعات را با علم و با تدبیر پیگیری می‌کردند.

لاریجانی فقط نسبت به آینده نظام و آینده کشور فکر می‌کرد

در مورد شخصیت علمی دکتر لاریجانی توضیحاتی ارائه بفرمایید.

یک بحث دیگر هم که شاید در بین سیاسیونِ ما خیلی کم باشد این است که آقای دکتر لاریجانی هیچ‌گاه موضوعی را مطرح نمی‌کردند که در آن مطالعه وجود نداشته باشد؛ حتماً با مطالعه موضوعات را پیگیری می‌کردند و برای یک نطق هم، که اگر قرار بود مثلاً یک نطق معمولی حتی در صحن مجلس داشته باشند، وی حتماً ساعت‌ها در مورد آن نطق مطالعه می‌کردند.

شهید لاریجانی شخصیتی کم نظیر داشتند، در شرایط بسیار سخت، سفرهای واقعاً آنی و لحظه‌ای و بدون هیچ‌گونه تردید و ترسی را انجام می‌دادند. سفر وی به لبنان و سوریه را مشاهده کنید و همین مقاطع مختلفی که در جاهای گوناگون، حتی در سطح تهران، حضور داشتند. واقعاً هیچ‌گونه شک و شبهه‌ای در موضوع نداشتند و هیچ‌گونه ترسی هم از این مسائل نداشتند.

این شجاعت، فکور بودن و درایت، بالاخره به‌گونه‌ای شده بود که وی نسبت به موضوعات هم اشراف داشته باشند و هم در بسیاری از موارد گذشت داشته باشند. بالاخره اتفاقاتی که برای آقای دکتر لاریجانی افتاد، برای کمتر فرد سیاسی در این مملکت پیش آمده است؛ اما هرگاه ما با وی صحبت می‌کردیم، فقط نسبت به آینده نظام و آینده کشور فکر می‌کردند و فقط و فقط به این مسائل فکر می کرد.

بارها با وی صحبت می‌کردیم؛ این آدم از خود گذشته بود. خیلی از موضوعاتی که برایش اتفاق افتاده بود، شاید برای جامعه و برای ما سخت و سنگین بود، ولی برای دکتر لاریجانی، چون آینده دورتری را می‌دید، به نظر من خیلی راحت بود. خیلی وقت‌ها اصلاً وارد موضوعات هم نمی‌شد یا حتی ما را منع می‌کرد از ورود به موضوعات شخصی خودش؛ با اینکه حالا مثلاً این همه مورد ظلم واقع شده بود.

لاریجانی با همه طیف‌های سیاسی ارتباط برقرار می‌کرد

آقای دکتر، یکی از دلایل ترور شهید لاریجانی این بود که حلقه وصل گروه‌های مختلف بودند و اسرائیل از این وجهه شخصیتی آقای لاریجانی می‌ترسید، در این مورد هم نظرتان را بفرمایید.

من به عینه این اتصال را می‌دیدم، در مقاطع مختلف وی سعی در کثرت داشت و همیشه هم طبق فرمایشات شهید بزرگوار، شهید مطهری، عمل می‌کرد. بالاخره او در بسیاری سخنرانی‌ها و مواضع از شهید مطهری یاد می‌کردو یاد ندارم که در کمتر سخنرانی‌ از شهید مطهری ذکری به میان نیاورند.

مجموعه فکری وی همیشه این بود: «وحدت در کثرت». ما باید به دنبال این باشیم که از همه عقلای قوم و از همه دوستانی که در موضوعات مختلف صاحب‌نظر هستند، استفاده شود. همین هم بود که می‌دیدید در مقاطع مختلف، دوستان گوناگونی با وی بودند؛ یکی اصلاح‌طلب، یکی اصولگرا، یکی اعتدالی. همه این دوستان واقعاً زیر چتر او بودند.

دکتر لاریجانی، بدون تعارف، فردی فراجناحی بود. یکی از خرده‌هایی که بعضی از تندروها می‌گرفتند این بود که چرا او باید با این افراد ارتباط بگیرند؛ در حالی که ذات و درون وی همین بود. شهید لاریجانی دوست داشت با همه دستگاه‌ها و تشکل‌های سیاسی ارتباط داشته باشد.

البته شاید بعضی مسائل اینجا قابل گفتن نباشد، اما در پیگیری‌هایی که ما با گروه‌های مختلف داشتیم، واقعاً او زحمت می‌کشید که این همگرایی و وحدت شکل گیرد. ما مثل آقای لاریجانی نداریم؛ کسی که چنین منظومه فکری بسیار گسترده‌ای داشته باشد و با همه طیف‌های مختلف ارتباط برقرار کند. حتی جاهایی که محدودیت‌هایی بود، باز هم ارتباطات را حفظ می‌کرد، ولو به صورت محدود.

دشمنان ما شهید لاریجانی را بهتر از ما شناختند

دکتر لاریجانی یکی از شخصیت‌های سیاسی و امنیتی کشور و نماد عقلانیت بودند وی چگونه در موضوعات مختلف سیاسی و امنیتی کشورمان سرآمد شد؟

آقای لاریجانی واقعاً آدم بسیار بسیار رئوف و بسیار صمیمی بود. وی هم در عرصه سیاست و هم در عرصه مسائل امنیتی، پهلوان به معنای واقعی بودند. هیچ‌گاه ندیدم بین خود و خدا، همیشه ما را راهنمایی می‌کردند که دنیا، دنیایی نیست که ما برای تخطئه کردن یا صحبت کردن در مورد افراد فرصتی بگذاریم.

شما دیدید که در مورد آقای لاریجانی چه حرف‌هایی گفتند؛ اما اصلاً توجهی نمی‌کرد. درونشان همین بود، ذاتشان همین بود. ما متأسفانه آدم‌ها را نمی‌شناسیم؛ بسیاری نمی‌دانستند که علی لاریجانی کیست. وقتی شهید شد فهمیدند او چه کسی بود، اما دشمنان، او را خوب شناختند.

شما شنیدید آقای جواد لاریجانی برادر شهید علی لاریجانی نقل کردند که وی هنگام شهادت «فقط دست داشت». کسی که این همه اخلاص داشت، اما در مقابل همه بدعهدی‌ها و نامروتی‌ها سکوت کرد، به نظر من نباید این‌طور باشد. باید از این اتفاقات درس بگیریم. بالاخره آقای لاریجانی مزد این همه ایثار، اخلاص، رشادت و مردانگی‌اش را گرفت.

امروز، استنباط من این است که کشور از وجود علی لاریجانی محروم شده است و امروز در اتفاقاتی که دارد می‌افتد، جای خالی او واقعاً محسوس است. دشمنان ما شقی‌ترین دشمنان عالم هستند و آن‌ها علی لاریجانی را بهتر از ما می‌شناختند، آن‌ها بار اول نبود که به ترور وی دست زدند؛ چند بار در جاهای مختلف که علی‌آقا حضور داشتند، با فاصله‌ای شاید یک ساعته یا ۴۵ دقیقه‌ای که وی جابجا شده بود، دشمن حمله کرد. متأسفانه در آخرین مرحله، او را شهید کردند. معلوم است که دشمن از آدم این‌چنینی که این‌قدر بزرگ است، هراس دارد و می‌ترسد، ان‌شاءالله که خدا کمک کند که این شهادت‌ها باعث بصیرت ما شود.

ناگفته‌هایی از آخرین دیدار با شهید لاریجانی

آیا ناگفته‌ای از روزهای آخر دکتر لاریجانی و دیدار آخری که با وی داشتید دارید؟

شهید لاریجانی واقعاً کوهی از اخلاص، تواضع و دانشمندی عجیب بود. هیچ کلامی از وی نشنیدم که هجوی داشته باشد. همواره و همواره به فکر نظام و انقلاب بودند. در مقاطعی که تصمیمات بسیار سختی گرفته می‌شد، خدا می‌داند؛ در همان ارتباطات سخت و شرایط تصمیم‌گیری دشوار، به من تأکید می‌کرد که: «فلانی، اگر رفتی این کار را انجام بدی، از طرف من انجام بده؛ این را منتسب به حاکمیت یا فلان نکن.» و ما می‌رفتیم و همین کار را پیگیری می‌کردیم.

شاید او در موضوعات متعدد، چه در بحث‌های مختلف کشور و چه در بحث‌های سیاست خارجی پیام‌هایی داشتند، ولی هیچ‌گاه از آن جایگاه و موقعیت‌ها سوءاستفاده نمی کردند.

دشمنان آن‌قدر دنبال شهید لاریجانی بودند که او را شهید کنند، این بار اول نبود که به ترور ایشان دست زدند؛ چند بار در جاهای مختلف که علی آقا حضور داشتند، با فاصله‌ای شاید یک ساعته یا ۴۵ دقیقه‌ای که ایشان جابجا شده بود، دشمن حمله کرد.

قاطع می‌گویم آقای لاریجانی به آنچه که آرزو داشت رسید. چند روز قبل از شهادتشان که خدمتشان رسیدم، دیگر اصلاً نمی‌فهمیدم آقای لاریجانی چه می‌گوید؛ آن‌قدر این آدم وصل شده بود. آن‌قدر، به قول این بچه‌های قدیمی جبهه و جنگ، نور بالا می‌زد. من فقط محو چهره وی شده بودم.

ذوالقدر خوشفکر و بسیار توانمند است

پس از دکتر علی لاریجانی دبیری شورای عالی امنیت ملی به دکتر ذوالقدر سپرده شد در مورد اهمیت نقش وی در این روزها صحبت کنید؟

آقای دکتر ذوالقدر نیروی بسیار زحمتکش، کاردان و توانمندی هستند. وی هم سال‌ها مجاهدت‌های مختلفی در عرصه‌های گوناگون داشته‌اند. فردی بسیار خوش‌فکر و بسیار توانمندی هستند و مطمئنم که وی می‌تواند موفق باشد و ان‌شاءالله خدا کمکش خواهد کرد. تجربیات بسیار ارزشمندی دارد و در عرصه‌های مختلف کار کرده‌اند. فردی خبره و نخبه‌ هستند و ما برای وی آرزوی سلامتی و توفیق داریم.

هر پرچم از دست سرداری به دست سردار بعدی می‌رسد که مسئولیت را انجام دهد. ان‌شاءالله در نهایت، عاقبت‌بخیری کشور ما و پیروزی کشور ما خواهد بود. ان‌شاءالله این پرچم به صاحب اصلی نظام، آقا امام زمان (عج)، خواهد رسید.